مالیات بر تراکنش های بانکی و نحوه محاسبه مالیات بر گردش حساب چگونه است؟
چندی است که اصطلاح جدیدی از قانون مالیات در میان مردم دست‌به‌دست می‌شود؛ این اصطلاح بین عامه مردم به «مالیات بر گردش حساب های بانکی» و بین صاحبان مشاغل و مدیران مالی با نام «مالیات بر تراکنش های بانکی» شناخته می‌شود.
برخی پا را فراتر نهاده و آن را رسماً «قانون مالیات بر حسابهای بانکی» نامیده‌اند و حتی به دنبال فرمول نحوه محاسبه مالیات بر گردش حساب هستند. اما به‌راستی داستان بررسی تراکنش های بانکی و کنترل حساب بانکی اشخاص چیست؟

نحوه رسیدگی و بررسی تراکنش های بانکی

به منظور حسن اجرای بخشنامه ۲۰۰/۹۹/۱۶، در هریک از ادارات کل امور مالیاتی، کمیته ویژه ای از افراد زیر تشکیل می‌شود:

•  مدیر کل امور مالیاتی(رییس کمیته)
• معاون حسابرسی مالیاتی (دبیر کمیته)
• رییس امور حسابرسی مالیاتی(مدیر حسابرسی مالیاتی) ذی ربط
• نماینده دادستانی انتظامی مالیاتی
• مسئول حراست اداره کل
• روسای گروه حسابرسی ویژه

این کمیته قبل از دعوت از مودی و ورود به حسابرسی مالیاتی، حجم ریالی گردش حساب های بانکی را با سوابق مالیاتی و حجم فعالیت های تشخیصی مودی یا سایر فعالیت های مالی اشخاص مطابقت می‌دهد و در صورتی که اکثریت اعضاء، اطلاعات تراکنش های بانکی برای هر سال را با عملکرد مالی و یا مالیاتی همان سال مودی و مالیات های تشخیصی و مطالبه شده به صورت تقریبی همخوان بدانند، الزامی به حسابرسی مالیاتی اطلاعات فوق نبوده و از این حیث مالیاتی منظور نخواهد شد.

در راستای این حکم صرفا صورتجلسه ای مبنی بر عدم نیاز به صدور برگ تشخیص مالیات توسط کمیته مذکور تنظیم و از طریق اداره کل ذی ربط برای دفتر مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی ارسال می شود. اما اگر پس از بررسی های مربوطه از نظر کمیته، اطلاعات تراکنش های بانکی قابل بررسی تشخیص داده شود موضوع بررسی‌ها باید برابر سایر بندهای این بخشنامه انجام شود.

برای تراکنش‌های بانکی چه قوانین مالیاتی وجود دارد؟

محاسبه مالیات گردش حساب بانکی شمایکی از اهدافیست که سازمان امور مالیاتی دنبال می‌کند. شما موظف به ارسال اظهارنامه‌های مالیاتی خود به عنوان یک مؤدی مالیاتی هستید. ممیزین مالیات این پرونده‌ها را بررسی می‌کنند. اگر تراکنش‌های بانکی مبهم و مشکوکی داشته باشید ولی پرونده مالیاتی ندارید، مسئولین اداره مالیات کشور به بررسی حساب بانکی شما می‌پردازند.

بخشنامه مالیاتی نیز در این خصوص توسط سازمان مالیاتی آماده شده که همراه با نظارت بر تراکنش‌های بانکی تخلفات احتمالی را عنوان کرده است. با مطالعه بخشنامه مذکور می‌توانید به خوبی از قوانین مالیاتی بر تراکنش بانکی اطلاع پیدا کنید. خوب است بدانید که بانک‌ها هم موظف به رعایت این قوانین مالیاتی به شکل مستقیم هستند و باید با اداره مالیات همکاری‌های لازم را به عمل بیاورند.
نکته دیگری که گفتن آن خالی از لطف نیست آن است که اداره مالیات هرگز میزان دارایی شما در حسابتان را ارزیابی نمی‌کند، بلکه تنها به مبالغ وارد شده و خارج شده از آن نظارت دارد.

کدام تراکنش‌های بانکی معاف از مالیات است؟

وجه موجود در حساب های بانکی اشخاص برای سازمان امور مالیاتی اهمیتی ندارد. آنچه برای اداره مالیات مهم است، تراکنش‌های بانکی اشخاص است؛ یعنی میزان پولی که از حساب آن‌ها خارج و یا به حساب آن‌ها واردشده است.
طبق جدیدترین بخشنامه مربوط به نحوه رسیدگی به تراکنش های بانکی به شماره ۱۶/۹۹/۲۰۰ مورخ ۱۳۹۹/۰۱/۳۱ تراکنش‌هایی که ماهیت درآمدی ندارند و در مورد این نوع تراکنش‌ها صرفا تطبیق کلی مبالغ کفایت دارد شامل موارد زیر است:

•  تراکنش‌های بانکی مربوط به اعضای هیات مدیره و سهامداران اشخاص حقوقی با تایید شخص حقوقی مورد نظر
• دریافتی و پرداختی مرتبط به حق شارژ
• دریافتی و پرداختی به حساب بستگان (در صورتی که ماهیت درآمدی آن توسط اداره امور مالیاتی اثبات نشود)
• تسهیلات بانکی دریافتی
•  انتقالی بین حساب‌های شخص
• انتقال بین حساب‌های شرکا در مشاغل مشارکتی
• تنخواه‌های واریزی به حساب اشخاص توسط کارفرما با تایید کارفرمای ذی ربط
•  دریافت‌ها و پرداخت‌های سهامداران و اعضای هیات مدیره اشخاص حقوقی که طرف مقابل آن در دفاتر شخص حقوقی در حساب‌های دریافتنی و پرداختنی (جاری شرکا) منظور شده است.
•  قرض و ودیعه دریافتی و پرداختی
•  وجوه دریافتی ناشی از جبران خسارت
•  انتقالی بین حساب‌های بانکی اشخاص در صورتی که مربوط به درآمد نباشد
•  مبالغ دریافتی و پرداختی اشخاص به عنوان واسط باتوجه به فضای کسب و کار اشخاص حقیقی (در صورتی که ماهیت درآمدی آن توسط اداره امور مالیاتی اثبات نشود)

آیا مالیات تراکنش‌های بانکی در هر حسابی اعمال می‌شود؟

سازمان امور مالیاتی هر تراکنش و هر حسابی را مشمول مالیات و پولشویی نمی‌کند و فقط تراکنش‌های بانکی مشکوک و غیر قابل دفاع و توجیه منطقی با چالش مالیات سنگین مواجه می‌شوند نه صرفا تراکنش‌های بانکی بالا.

تراکنش مشکوک چیست؟

کاملاً روشن است که میزان سرمایه موجود در حساب های بانکی اشخاص به‌هیچ‌عنوان برای سازمان امور مالیاتی اهمیتی ندارد. آنچه برای اداره مالیات مهم است، تراکنش های بانکی اشخاص است؛ یعنی میزان پولی که از حساب آن‌ها خارج و یا به حساب آن‌ها واردشده است.

پیش از آنکه درباره مصداق تراکنش های مشکوک برای سازمان امور مالیاتی صحبت کنیم، بهتر است تراکنش های بدون مشکل را معرفی کنیم؛گردش حساب بین بانکی یک شخص؛ یعنی یک فرد مبلغی را از حساب خود در یک بانک به حساب خود در یک بانک دیگر انتقال دهد

•  گردش حساب ناشی از دریافت وام و تسهیلات
•  تراکنش هایی که مربوط به دریافت طلب و یا پرداخت بدهی است
• تراکنش های ناشی از دریافت و یا پرداخت دستمزد، اجاره و یا سایر منابع درآمدی
• گردش مالی ناشی از درآمد حاصل از کشاورزی
•  گردش مالی ناشی از ارث، وقف، نذر و حبس
• تراکنش هایی که از درآمد معاف از مالیات به وجود آمده‌اند
•  بررسی تراکنش های مشکوک

1. پیش‌تر عرض شد که سازمان امور مالیاتی این اختیار قانونی را دارد که تراکنش های بانکی مؤدیان را موردبررسی قرار دهد. هم‌اکنون یکی از راه‌های مرسوم در سازمان امور مالیاتی برای تشخیص صحت اظهارنامه مالیاتی مؤدیان، بررسی تراکنش های بانکی آن‌ها است.
2. اما چیزی که در این باره جدیدتر است، بررسی تراکنش های مشکوک اشخاصی است که حتی پرونده مالیاتی ندارند. طبق دستورالعمل جدید بانک مرکزی، بانک‌ها موظف به ارائه گزارش مستندات برخی حساب های بانکی هستند که تراکنش های مشکوک دارند.

اما مصداق تراکنش مشکوک چیست؟

نحوه محاسبه مالیات بر گردش حساب

نحوه محاسبه مالیات بر گردش حساب اینگونه است مالیات درآمد محاسبه‌شده توسط سازمان امور مالیاتی از گردش حساب بانکی شما، بر اساس ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود. مطابق این ماده برای درآمد تا ۵۰ میلیون تومان ۱۵ درصد، برای درآمد نسبت به مازاد ۵۰ میلیون تومان تا ۱۰۰ میلیون تومان ۲۰ درصد، و برای درآمد نسبت به مازاد ۱۰۰ میلیون تومان ۲۵ درصد است.

جدول زیر گویای نحوه محاسبه مالیات بر گردش حساب است.

1. تا ۵۰ میلیون تومان ۱۵ درصد
2. از ۵۰ میلیون تومان تا ۱۰۰ میلیون تومان ۲۰ درصد
3. به ازای بیش از۱۰۰ میلیون تومان ۲۵ درصد

چگونه از تراکنش های بانکی خود در سازمان امور مالیاتی دفاع کنیم

• ممکن است جزو افرادی باشید که به هر دلیل به دلیل تراکنش های بانکی به سازمان امور مالیاتی احضار شده‌اید. طبیعی است که باید بتوانید توجیه کافی و درستی برای تراکنش های بانکی داشته باشید اما واقعیت این است که قانع کردن ممیزین اداره مالیات به‌هیچ‌عنوان کار ساده‌ای نیست.
• برای اینکه بتوانید پرونده مالیاتی خود را به‌سلامت از اداره مالیات عبور دهید، باید ضمن آگاهی و تسلط کافی به قوانین مالیاتی، تجربه کافی در این زمینه نیز داشته باشید. بدیهی است که چنین فرضی برای یک فرد عادی کاملاً مردود است. بهترین راه برای این کار، مراجعه به یک مشاور مالیاتی است.
• مرکز مشاوره مالیاتی تراز محاسب ، با سال‌های تجربه در عرصه دادرسی مالیاتی و حل کردن پرونده‌های مالیاتی سنگین، آماده احقاق حق شما در مراجع دادرسی مالیاتی است. همین حالا با شرکت تراز محاسب تماس گرفته و پرونده مالیاتی خود را به ما بسپارید تا از خسارات ناشی از پرداخت مالیات های سنگین در امان بمانید.